5 marca 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która wprowadza istotne zmiany w zasadach legalności pobytu obywateli Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa ta, oprócz tego, że zapewnia ochronę czasową (tymczasową ochronę) obywatelom Ukrainy i innym cudzoziemcom, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., przybyli do Polski uciekając przed działaniami wojennymi, modyfikuje również pewne szczególne zasady wynikające dotąd z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 z późn. zm.).
Zakończenie przedłużeń pewnych uprawnień obywateli Ukrainy
Ustawa wygaszająca z dniem 5 marca 2026 r. uchyliła:
- art. 42 ust. 6 ustawy specjalnej, który przewidywał przedłużenie do dnia 4 marca 2026 r. przewidzianego w art. 299 ust. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.) terminu na realizację przez obywatela Ukrainy obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- art. 42 ust. 7 ustawy specjalnej, który przewidywał przedłużenie do dnia 4 marca 2026 r. terminu dobrowolnego wyjazdu określonego w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wydanej wobec obywatela Ukrainy;
- art. 42a ust. 1 ustawy specjalnej, który ustanawiał podstawę do udzielenia jednorazowo obywatelowi Ukrainy szczególnego zezwolenia na pobyt czasowy na okres 1 roku albo 6 miesięcy, w przypadkach, gdyby nie spełniał wymogów koniecznych do udzielenia mu tego rodzaju zezwolenia na pobyt czasowy, o które sam się ubiegał.
Od dnia 5 marca 2026 r. stosowane są ponownie w całości wymogi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz przesłanki odmowy udzielenia tego zezwolenia wynikające z przepisów ustawy o cudzoziemcach. Decyzje o udzieleniu obywatelom Ukrainy zezwoleń na pobyt czasowy, wydane na podstawie uchylonego art. 42a ust. 1 ustawy specjalnej, pozostały w mocy.
Dalsze utrzymanie przedłużeń pewnych uprawnień obywateli Ukrainy
Jednocześnie ustawa wygaszająca dokonała przedłużenia do dnia 4 marca 2027 r., a zatem do dnia, w którym aktualnie istnieje perspektywa trwania ochrony czasowej (tymczasowej ochrony), wprowadzonej w związku z masowym napływem obywateli Ukrainy i innych cudzoziemców uciekających przed działaniami wojennymi rozpoczętymi w dniu 24 lutego 2022 r., następujących okresów (terminów):
- okresów pobytu na podstawie wiz krajowych oraz okresów ważności takich wiz wydanych obywatelom Ukrainy, których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 3a ustawy specjalnej);
- okresów ważności zezwoleń na pobyt czasowy udzielonych obywatelom Ukrainy, których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 5a ustawy specjalnej);
- okresów ważności kart pobytu, polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca oraz dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany”, które zostały wydane obywatelom Ukrainy, i których koniec przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. (przewidzianych w art. 42 ust. 8 ustawy specjalnej);
- okresu pobytu uznawanego za legalny obywateli Ukrainy, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. wyczerpali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszczalny okres pobytu na podstawie wizy Schengen wydanej przez organ polski, na podstawie wizy Schengen, wizy długoterminowej lub dokumentu pobytowego wydanych przez inne państwo obszaru Schengen, lub w ramach ruchu bezwizowego (o czym mowa w art. 42 ust. 11 ustawy specjalnej);
- okresu, w jakim organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej wobec obywatela Ukrainy, który wykonuje działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, nie stosuje wymogu ustanowionego w art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, dotyczącego wielkości lub jakości prowadzonej działalności (o czym mowa w art. 42 ust. 12a ustawy specjalnej).
Więcej w komunikacie Szefa UDSC
